Tự thay nhớt ở nhà xong, vài ngày sau thấy một vệt dầu nhỏ dưới gầm xe. Nhiều người nghĩ ngay đến phốt hay lốc máy nứt, trong khi thủ phạm thường nhỏ hơn nhiều: con long đền ở ốc xả nhớt. Bài này giải thích nó làm nhiệm vụ gì, dấu hiệu nào cho thấy nó đã hết tác dụng, và vì sao không được thay bằng long đền vênh. Cuối bài có một mục riêng cho tiệm sửa xe hay cần số lượng lớn, nơi bạn sẽ gặp chuyện báo giá gia công long đền vênh cho các cụm pát và baga.
Long đền ốc xả nhớt làm nhiệm vụ gì?
Ốc xả nằm dưới đáy lốc máy hoặc các-te. Giữa đầu ốc và mặt lốc máy có một vòng đệm mỏng, đó là thứ mà ta vẫn gọi là long đền ốc xả. Nhiệm vụ của nó là làm kín: khi ốc siết xuống, vòng đệm bị ép dẹt một chút và lấp kín khe hở giữa hai bề mặt kim loại, nhờ vậy nhớt không rỉ ra ngoài.
Vật liệu thường gặp là nhôm, đồng hoặc loại sợi ép. Cả ba đều mềm hơn thép của ốc và lốc máy, nên bị biến dạng thay cho chúng. Chính vì bị ép dẹt như vậy nên mỗi lần xả nhớt, cái đệm này chỉ dùng tốt một lần là lý tưởng. Dùng lại được hay không còn tùy độ nguyên vẹn, nhưng thay mới thì tốn rất ít so với rủi ro rỉ nhớt cả tháng.
Dấu hiệu long đền đã hết tác dụng
Trước khi đổ lỗi cho phốt hay đệm nắp máy, hãy kiểm tra theo thứ tự đơn giản dưới đây. Dựng xe thẳng trên nền phẳng, máy nguội, để tránh bị bỏng nhớt nóng.
- Lau sạch quanh ốc xả, chạy xe vài km rồi nhìn lại. Nhớt rịn đúng chỗ ấy là dấu hiệu rõ nhất.
- Vệt bụi đen bám dưới đáy lốc máy, hơi ẩm ướt và dính tay, nghĩa là nhớt đã rịn từ lâu.
- Tháo ốc ra xem đệm cũ: móp lệch một bên, xước, nứt rìa hoặc mỏng dính thì nên bỏ.
- Nhìn mặt tiếp xúc trên lốc máy xem có vết xước sâu hay không. Nếu có, một đệm mới cũng khó cứu được.
Còn nếu nhớt rỉ ở chỗ khác, chẳng hạn ở nắp bên hông, thì đó là chuyện của chi tiết khác, không liên quan tới ốc xả.
Thay nhớt tại nhà: thứ tự làm và lưu ý khi siết ốc
Lấy Air Blade làm ví dụ cho dễ hình dung. Ốc xả của xe nằm phía dưới lốc máy, nên bạn cần dựng xe chắc và kê chậu hứng bên dưới. Nếu muốn biết lượng nhớt cần đổ lại, xem bài dung tích nhớt cho xe Air Blade, vì mỗi đời xe có lượng khác nhau và phải đổ theo đúng sách hướng dẫn.
Thứ tự nên làm như sau. Chạy nóng máy khoảng vài phút để nhớt loãng và chảy ra dễ hơn, rồi tắt máy, dựng xe. Mở nắp đổ nhớt phía trên cho nhớt chảy thoát tốt. Mở ốc xả, để nhớt chảy cạn. Thay đệm mới, lau sạch mặt ren, vặn ốc vào tay cho tới khi chạm, sau đó dùng cờ lê siết thêm một chút theo hướng dẫn của hãng xe.
Đây là chỗ nhiều người lỡ tay. Ốc xả vặn vào lốc máy bằng nhôm, nên ren mềm hơn ren thép. Dùng cần dài hay cố siết thêm “cho chắc” sẽ làm trờn ren rất nhanh, và khi ren đã trờn thì đệm mới cũng không giữ nổi nhớt. Siết vừa phải, đệm mới nằm đúng mặt phẳng, là đã đủ.
Về thời điểm thay, nhiều người không chắc nên thay nhớt sau bao lâu. Câu trả lời tùy loại xe, loại nhớt và cách chạy hằng ngày. Bài thời điểm nào nên thay nhớt xe máy đi qua các dấu hiệu và mốc tham khảo để bạn tự cân nhắc.
Đệm nhôm, đồng hay sợi: chọn loại nào
Không có loại nào “tốt nhất” cho mọi xe. Mỗi loại hợp với một cách làm kín khác nhau, và quan trọng nhất là theo đúng loại mà hãng đã lắp theo xe.
Đệm nhôm mềm, dễ biến dạng để lấp khe hở. Đệm đồng cứng hơn một chút và chịu nhiệt tốt. Loại nào được dùng còn tùy từng hãng và từng đời xe. Đệm sợi ép thì nhẹ tay hơn, nhưng dễ rách nếu siết lệch. Nếu bạn không nhớ xe mình dùng loại nào, tháo đệm cũ ra, so với đệm mới ở tiệm phụ tùng cho cùng đường kính trong, bề dày và chất liệu. Một đệm mỏng hơn hay dày hơn vài phần mười ly cũng đủ làm kín kém đi, nên đừng mua đại loại “na ná”.
Đệm đã qua sử dụng bị ép dẹt và cứng lại, nên khi siết lần hai nó không còn khả năng biến dạng để lấp kín như lần đầu. Đó là lý do người ta khuyên thay mới mỗi lần.
Những lỗi hay gặp khi tự thay nhớt
Phần lớn các vụ rỉ nhớt sau khi thay tại nhà đều đến từ vài lỗi lặp đi lặp lại. Điểm qua để bạn tự soát lại.
Lỗi thứ nhất là lắp hai đệm chồng lên nhau. Nhiều người nghĩ “thêm một cái cho chắc”, nhưng thực tế hai đệm khiến mặt tiếp xúc không phẳng và dễ rỉ hơn. Lỗi thứ hai là quên lấy đệm cũ ra, vì nó có thể dính lại trên mặt lốc máy sau khi tháo ốc. Nhìn kỹ mặt lốc máy trước khi lắp đệm mới. Lỗi thứ ba là mặt ren dính cặn nhớt hoặc bụi, nên đệm ngồi không đều. Chỉ cần lau sạch bằng giẻ là xong.
Lỗi cuối cùng là siết xong không kiểm tra lại. Sau khi đổ nhớt mới, nổ máy vài phút rồi tắt, để lắng một lúc và nhìn xuống ốc xả. Khô ráo là ổn. Nếu thấy rịn, đừng cố siết thêm ngay, hãy xả nhớt ra, tháo ốc và xem lại đệm cùng mặt ren.
Xe số và xe ga khác nhau chỗ nào ở ốc xả
Về nguyên tắc, cả hai đều có ốc xả nhớt máy ở đáy lốc máy, nên cách làm tương tự. Điểm khác nhau nằm ở chỗ tiếp cận. Xe số như Wave hay Dream có gầm thoáng, nhìn thấy ốc xả khá dễ. Xe tay ga có thêm vỏ nhựa và bộ truyền động nên đôi khi cần nghiêng nhẹ xe hoặc dựng bằng chân chống giữa cho thấy rõ.
Xe tay ga còn có thêm nhớt hộp số cuối (nhớt láp) tách riêng với nhớt máy, cũng có ốc xả và đệm riêng. Đây là chỗ nhiều người bỏ sót: thay nhớt máy xong mà quên hộp số cuối. Hai loại nhớt khác nhau về chỉ số và lượng đổ, nên phải đọc đúng khuyến nghị trong sách hướng dẫn của xe.
Với xe côn tay và mô tô phân khối lớn, ốc xả thường gần với ống pô hơn. Cẩn thận bỏng và cần có đủ chỗ cho cờ lê. Nếu gầm xe quá thấp, đây là một lý do hợp lý để nhờ tiệm làm thay vì tự xoay xở.
Long đền phẳng, long đền vênh và đệm làm kín: đừng lắp nhầm
Ba thứ này nhìn giống nhau nên dễ bị nhầm khi mua lẻ.
Long đền phẳng dàn đều lực siết của đầu ốc lên bề mặt, hay dùng ở pát biển số hay ốp nhựa. Long đền vênh (long đền lò xo) có độ đàn hồi, giúp ốc chịu rung đỡ nới ra, hợp với pát, baga, chân gương. Đệm làm kín thì như đã nói ở trên, là vòng mềm để chặn nhớt.
Điểm cần nhớ: không dùng long đền vênh cho ốc xả nhớt. Long đền vênh được thiết kế để chống nới, không để làm kín. Mặt của nó không phẳng hoàn toàn, nên giữa ốc và lốc máy vẫn còn khe hở nhỏ để nhớt rỉ qua. Mà ép mạnh một vòng thép cứng vào mặt lốc máy bằng nhôm còn có thể làm xước hoặc móp bề mặt.
Nhắc thêm một điều liên quan: sau khi thay đệm xong, đổ nhớt đúng loại mới là hoàn tất. Nhiều người chỉ nhìn tên hãng mà không đọc chỉ số trên chai. Nếu bạn chưa quen, xem cách đọc chỉ số nhớt trên chai trước khi mua.
Tiệm sửa xe cần số lượng: đọc báo giá gia công long đền vênh thế nào
Phần này dành cho chủ tiệm sửa xe hoặc xưởng làm đồ độ. Với ốc xả, đệm làm kín mua sẵn rất rẻ và dễ tìm, không cần gia công. Chuyện gia công chỉ đáng bàn khi bạn cần số lượng lớn long đền vênh cùng quy cách cho pát, baga hoặc cụm đồ độ, hoặc kích thước đặc biệt mà thị trường ít có.
Khi tiệm cần long đền vênh cùng quy cách cho pát, baga độ với số lượng lớn, bạn có thể tìm hiểu báo giá gia công long đền vênh tại Kim Khí Tiến Thành, nhớ ghi rõ vật liệu, bề dày, lớp mạ và số lượng.
Để nhận báo giá sát ngay lần đầu, bạn nên chuẩn bị sẵn các thông tin này:
- Mẫu thật hoặc bản vẽ kích thước, gồm đường kính trong, đường kính ngoài.
- Vật liệu mong muốn, thường là thép hoặc inox tùy chỗ lắp.
- Lớp mạ, nếu xe thường chạy mưa hoặc ở vùng gần biển.
- Số lượng của lô đầu và nhu cầu đặt lại sau này.
Khi đọc báo giá, đừng chỉ nhìn tổng tiền. Xem từng khoản: vật liệu, bề dày, khuôn hoặc công đoạn dập, lớp mạ và số lượng tối thiểu. Một báo giá rẻ nhưng không có mạ hoặc không nói rõ vật liệu thì khó so sánh với báo giá đầy đủ. Hỏi lại cho rõ trước khi chốt sẽ đỡ rắc rối hơn là nhận hàng xong mới phát hiện.
Câu hỏi thường gặp
Long đền ốc xả nhớt dùng lại được không?
Về nguyên tắc nên thay mới sau mỗi lần xả, vì đệm đã bị ép dẹt. Nếu buộc phải dùng lại, hãy kiểm tra đệm còn phẳng, không nứt, không móp, và tự chịu rủi ro rỉ nhớt. Giá một cái đệm mới thường không đáng để mạo hiểm.
Ốc xả bị trờn ren thì xử lý sao?
Mang ra tiệm để thợ có kinh nghiệm xem. Chỗ này có thể sửa bằng cách khác nhau tùy mức độ, và không nên tự taro lại nếu bạn chưa từng làm, vì làm sai là hỏng cả lốc máy.
Có nên bôi keo hay mỡ lên đệm cho kín hơn?
Không cần, và có thể phản tác dụng nếu bôi sai loại. Đệm đúng loại, mặt lốc máy sạch và lực siết vừa phải là đủ làm kín.
Xe ô tô trong nhà có cần thay gioăng ốc xả không?
Có. Ô tô cũng có ốc xả các-te với gioăng làm kín, và nhiều nơi thay luôn cái mới mỗi lần thay nhớt. Nếu nhà bạn có thêm xe hơi, bạn có thể xem thêm về bảo dưỡng định kỳ ô tô trên trang Hyundai Nguyên Gia Phát.
